Algemene moraalfilosofie
Uit NFK Wiki
Inhoud |
Vakbeschrijving
Wordt vanaf dit jaar niet meer door prof. Burms maar door prof. Raymaekers gegeven. http://onderwijsaanbod.kuleuven.be/syllabi/n/W0AA4AN.htm
Opinies
"Prof. Burms is een personificatie van vriendelijkheid en bescheidenheid. Zeer aangename prof, zeer rustig examen."
"Algemene Moraal. Een vak dat veel intressanter is dan je zou denken. Burms geeft op een rustige, relaxte maar zeer kundige manier les. In het begin is het gewoon heel veel schrijven(want er is geen cursus voorhanden) en uiteindelijk krijg je wel een soort van gereduceerde cursus op Toledo. Zonder naar de lessen te gaan, zijn deze documenten op zich wel voldoende, maar de lessen geven je toch een Extra. Burms is één van mijn favoriete proffen geworden, een verademing om van deze man les te krijgen. Weinig gezwets, zeer kundig uitgelegd, met talrijke voorbeelden,... Het examen zelf ligt dan ook in de lijn van zijn colleges, een zeer relaxt examen, met Burms die de vriendelijkheid zelf is en die je gewoon laat uitspreken; je werkelijk de kans geeft om een goed examen af te leggen."
"Bovendien is deze man de vriendelijk zelve, ook buiten de colleges, spijtig genoeg lopen er niet zoveel exemplaren rond zoals deze man"
Examenvragen
Examenvragen 2009-2010
- Beschrijf het contrast tussen de ethiek van Aristoteles en een christelijk geïnspireerde ethiek.
- Wat is binnen de context van de toekenning van verantwoordelijkheid de betekenis van het berouw van iemand die zich aan een misdaad heeft schuldig gemaakt?
- Hoe moeten we de betekenis interpreteren van het beroep dat men soms doet binnen de context van biomedische discussies ophet zogenaamde ‘respect voor de natuur’ (mogelijk voorbeeld: invitro fertilisatie)?
- Wat bedoelt Hume wanneer hij beklemtoont dat het nut van essentieel belang is voor de betekenis die bijvoorbeeld ‘benevolence’ voor ons heeft?
- Wat is het verband tussen enerzijds Bacon en Descartes en anderzijds de individuele autonomie?
- Wat is de overtuiging van Strawson over de problematiek van determinisme en morele verantwoordelijkheid?
- De algemene opvatting over onze zoektocht naar erkenning is dat wij bij anderen deze erkenning zoeken om een juist oordeel over onszelf te kunnen krijgen. Leg uit waarom dit een foute oplossing is.
- Hoe ziet Kant in zijn opvatting de relatie tussen moraal en geluk?
Examenvragen 2008-2009
- Wat is het verschil tussen het probleem van determisme-vrijheid en determinisme-verantwoorelijkheid (enkel het verschil uitleggen)
- In ons verlangen naar erkenning zijn we niet gewoon uit op vriendelijkheid. Leg uit.
- Bespreek het is-ought argument
- Het ideaal van autonomie leidt tot een contradictie, leg uit.
Examenvragen 2007-2008
- Wat is de opvatting van het utilisme over morele taboes?
- Waarom hebben morele taboes vooral te maken met seks, geboorte en dood?
- Welk psychologisch gegeven verleent op het eerste gezicht een zekere aanemelijkheid aan de stelling dat we in het morele handelen aan 'luck' ontsnappen (en dat dus moral luk niet bestaat)?
- Wat is Humes kritiek op de stelling van het egoïsme?
- Hoe verbindt Kant de autonomie van de moraal met de autonomie van het Subject?
- 'If determinism is true, we can act as we please, but not please as we please.' Bespreek.
- Verklaar het ontstaan van morele taboes.
- Wat is het verschil tussen naturalistisch realisme en intern realisme?
- Leg uit wat Kant bedoelt met de notie 'goede wil'.
- Waarom is de vraag of het DET waar is, irrelavent voor het beantwoorden van de vraag wat in onze macht ligt?
- Illustreer aan de hand van het voorbeeld van het negatief oordeel over leugenachtigheid, het onderscheid tussen de twee types van negatieve oordelen over personen.
- Let uit in welke zin het verlangen om zichzelf als individu te rechtvaardigen niet kan worden bevredigd.
Examenvragen 2005-2006
- Bespreek de term akrasia bij Aristoteles.
- Bespreek het belang van de betekenissamenhang (het symbool) in de context van de discussie rond de nieuwe voortplantingstechnologieën.
- Wat is het belang van het onderscheid tussen de hypothetische en de categorische imperatief bij Kant. (Eerst onderscheid uitleggen, dan belang van onderscheid aantonen.)
- Bespreek: emotivisme (bondig, 1/4 blz)
- Bespreek het belang van karaktergetuigenissen bij de toekenning van verantwoordelijkheid.
- Leg het verschil tussen kant en Aristoteles bondig uit
- Beschrijf de deugd van megalopsuchía bij Aristoteles.
- Leg het argument van moral integrity tegen het utilisme uit.
- Het determinisme zou volgens sommigen een vaak gebruikt excuus veralgemenen. Geef hier kritiek op.
- Wat bedoelt Kant met de stelling dat eerbied (Achtung) voor de wet het motief is van de zuivere praktische rede?
- Wat is het verband tussen het eigene van de wetenschap en het ideaal van individuele autonomie?
- Wat zijn beslisbare problemen? Wat is hun relevantie voor de meta*ethiek?
- Leg uit hoe Kant het thema van universaliseerbaarheid (essentie van de categorische imperatief) toelicht aan de hand van de voorbeelden: je moet hulp bieden aan anderen die in nood zijn; je mag geen valse beloften doen. Bespreek de problemen die zich in verband met deze voorbeelden stellen.
- Bespreek de volgende gedachte: wanneer we veel meer zouden weten over determinerende factoren van iemands gedrag, zouden we geen verantwoordelijkheid meer toekennen.
- Leg uit: Wat bij Aristoteles 'eudaimonia' wordt genoemd is sterk verschillend van wat wij gewoonlijk verstaan onder 'geluk'.
- Waarom stelt het determinisme geen probleem voor de toekenning van verantwoordelijkheid indien een consquentialistisch standpunt wordt Ingenomen?
- Hoe moeten we de Godsbevesteging in Kants ethiek begrijpen?
- Contradictie in individuele autonomie in onze cultuur. Bespreek. Zoiets.
- "If determinisme is true, we can act as we please, but not please as we please" Bespreek.
- Bondig: Het verschil tussen het symbool voorop stellen en de natuur.
- Contrasteer bondig Humes ethiek met die van Kant.
- Wat betekent ‘moral sense’ bij Hume?
- Leg uit: wat Hume als deugd beschouwt, behoort niet altijd tot wat wij als het domein van de moraal zouden zien.
- Wat is Humes opvatting over de stelling dat het menselijk gedrag uiteindelijk egoïstisch is?
- Uit welke elementen blijkt dat Humes perspectief niet-christelijk is?
- In welke zin zijn volgens Hume bepaalde deugden conventioneel?
- Leg uit: de vraag naar de rechtvaardige regels in verband met eigendom zal onvermijdelijk een cultuurgebonden antwoord krijgen.
- Hoe ziet Hume de relatie tussen moraal en rede?
Examenvragen 2006-2007
- Leg uit: het emotivisme is de meta-ethische expressie van de ethische crisis.
- Bespreek en evalueer het regelutilitarisme.
- Moet men op grond van zijn essentialistische metafysica bij aristoteles niet eerder een deductieve ethische methode verwachten dan een inductieve?
- De categorische imperatief heeft de vorm van een synthetisch apriori oordeel. leg uit.
- In hoeverre is er tussen het intenderen en het zeker voorzien van een slecht gevolg resp. een conceptueel en een ethisch onderscheid te maken?
- Leg de samenhang uit tussen UT en de reductie van ethiek tot toegepaste ethiek. Toon aan dat UT leidt tot immorele consequenties. Bespreek historische achtergronden van UT
- Waarom is een strikte scheiding tussen een smalle en brede moraal niet houdbaar?
- Parafraseer Nietzsche’s kritiek op een smalle moraal.
- Is zelfbeheersing een deugd?
- In welke zin hangen natuur en telos samen?
- Leg uit hoe de wetenschappelijke rationaliteit het perspectief van natuurwet in de ethiek heeft aangetast.
- Waarom zegt Wittgenstein dat en theologische ethiek die beweert dat ‘Goed is wat God beveelt’ diepzinniger is?
- Is Kants kritiek op traditionele deugdenleer overtuigend?
- Bespreek Kants visie op de eindigheid van de mens
- Is respect voor de mens rationeel gerechtvaardigd?
- Bespreek Melle’s argumenten ten gunste van dierenrechten
- Volgens Arnold Burms leert het speciësisme-debat ons iets over het statuut van onze basale morele intuïties. Parafraseer Nietzsche’s kritiek op een smalle moraal.
- Welke kritiek kan men geven op de sociale contracttheorie vanuit het het bestaan van particularistische gehechtheden?
- Is Humes opvatting van rechtvaardigheid utilistisch?
- Humes filosofie is anti-rationalistisch, leg uit
- De gelijkenis tss moral luck en determinisme
- Hoe de passies zich verhouden tot de moraal van Aristoteles
